Ang Pagtula ay Nasa Makina Ngunit Nasa Atin Pa Rin at Wala akong Issues Dito: Moda-moda sa Conceptual Poetry sa Baguio


Ang Pagtula ay Nasa Makina Ngunit Nasa Atin Pa Rin at Wala akong Issues Dito: Moda-moda sa Conceptual Poetry sa Baguio

Naligaw lang ba si Levi at Ton – mga mama ng Pedantic Pedestrians — nung Sabado sa ISSUES nang mag-conceptual poetry sila sa isang event na may nominal pagkiling sa “all manners of affliction, anguish, anger, agony, hurt, sorrow, and misery”? Anong ginagawa ng isang conceptual performance sa isang event na apparently may matinding pagyakap sa “feelings?” Aba’t may unting hininga rin pala ang conceptual poetry sa Baguio!

Naku to begin with, what I find mostly appreciable dito sa gesture na ito na mag-conceptual performance ay yung pagpili ng mismong enactment nito sa isang “feelings-heavy” na event. Sweet ang gesture lalo pag nakita ito less as nang-aaway than nang-yayakap. Sa mga usapan sa ibang bansa tungkol sa conceptual poetry, may tendency na pagbanggain ang “affect” at ang “concept,” and so following that, avows that conceptual poetry has no “affect,” walang “feelings.” Tingnan halimbawa ang sinulat ni Calvin Bedient na Against Conceptualism: defending the poetry of affect. Ngunit may mga iba ring pagbasa na kinukontra ito at sinasabing ibang uri ng affect ang pino-foreground ng conceptual poetry. Sabi halimbawa ni Drew Gardner sa Flarf is Life: The Poetry of Affect, “Conceptual poetry such as Place’s” – kung saan kumopya siya ng mga transription ng legal texts, sexual harassment yata ang kaso – “is clearly designed not to eliminate affect but to shift the burden of affect from the writer to the reader.”

At mula dito, hinala ko ay merong kaugnay na ginagawa ang tula ni Levi na pinerform nila ni Ton. Kumpara sa spoken word ng feelings, ibang uri ng relasyon kaugnay sa dalawang bagay ang binubuo ng conceptual poetry, partikular itong “Itunes does Spoken Word”: (Una) relasyon ng poet sa akdang binabasa nila at (Pangalawa) relasyon ng poet at ng tula sa mga nanonood ng pagtula. Pansin ko, sa spoken word ng feelings, hugot ang hitsura ng performance – hugot sa sariling karanasan, sariling pighati etcetera. Tugma sa mga moda ni Calvin Bedient ukol sa poetry of affect: ang tula at/o performance nito represent “emotions that bear on a vital self-regard,” at “psyche’s outspokenness.” Bale, ang relasyon ng tumutula sa tula/performance niya ay one of self-intimacy: akin itong karanasang ito, akin itong feelings na nasa tulang ito. Paano naman ang relasyon ng spoken word ng feelings sa mga manonood? Tantya ko, gumagana subtly ang interpassivity. Parang sa madalas na example ni Zizek: sa sitcoms, canned laughter na kasama na sa palabas ang tumatawa para sa atin. Sa spoken word ng feelings, maaaring sabihing may parallel na nagaganap: ang spoken poet na ang “huhugot,” ang maglalabas ng hinaing para sa audience. Kaya siguro may moments kung saan lumalakas ang hiyawan ng mga nanonood; ito yung moments kung saan ang binabahagi ng spoken poet ay super relatable sa audience – break-up pain man ito, move on mode, missing the other person epek etcetera. Ang danger, maaaring mag-reinforce unwittingly ng kung anumang passive-agressive behavior sa audience – kung di na nila directly mako-confront ang sarili nilang “feelings.” Pero pwede ring makatulong ang spoken word performance upang mas malinaw at mas active na ma-confront ng audience ang kani-kanilang “issues” at feelings.

Mga nanood sa ISSUES noong Sabado sa Cafe Yagam
Mga nanood sa ISSUES noong Sabado sa Cafe Yagam: kuha ni Jesa

Sa Itunes does Spoken Word, gumagana rin ang interpassivity pero sa ibang lebel at ibang hitsura. Sabi ni Levi mismo nung pinapaliwanag ang concept nila, “ang mag-ii-spoken word para sa ‘min ay yung Itunes.” Mukhang interpassive rin pero not exactly dahil malalaman nating may conscious at active part sila Levi sa pagma-manufacture ng “tula;” hindi lang solely Itunes ang gumawa nito! Balikan natin ang video, pinaliwanag nila ang method ng paggawa ng tula kung saan instrumento (lamang) ang Itunes.

At ito naman ang isa sa mga common na attribution sa conceptual poetry: ang pagbibida nito sa “method” ng pagtula. Kita rin ito sa mismong performance: sa tulong ng projector ay pinakita kung paano nira-randomize ang mga pinutol na salita sa isang pagbasa ng “Kung Tuyo na ang Luha mo Aking Bayan.” Sa ganitong mode bale, nagiging mas distanced ang poet sa tula/performance nito. Pinapakita ang pagmamani-obra ng poet upang gawin ang tula nito; isang maneuver kung saan kasangkapan rin ang Itunes at LCD projector at hindi lang ang “interiority” ng poet. Anong relasyon naman sa audience ang pino-foster ng ganitong moda ng pagtula? Ano ba, mas distancing rin, less identifying na uri ng relasyon? Dahil cold ang relasyon sa pagitan ng audience at ng poets – unless may something relatable sa anumang pagbubutingting ng contraptions tulad ng projector – nagkakaroon ng greater chance ang audience to focus on the other dimensions of the performance and what they magnify. Halimbawa: the very fundamental question of what counts as a ‘poem.’ Tulang naging randomized? Tulang recreation ng isa ring recreation (pagbigkas) ng isang ‘original’ na tula?

Sumasarap ang pagtanaw sa pagtula sa ganitong moda ng paggawa-pagtatanong-muling paggawa-muling pagtatanong. ‘ika nga ni Robert Fitterman: “Rewriting obliterates the past in favor of history as appropriation rewrites the present in favor of the future.” Naku, ito na ang future ng pagtula – kumikinang at nagpapasunggab sa’yo at sa akin – nasa mga galamay natin, nasa kamay ng Itunes, ng LCD projector, nasa mga lumang tulang isasagawa muli, at lagi’t-lagi namang: nasa mga galamay natin. Ito ang future ng tula, nasa mga galamay natin.

Advertisements

Prick my mind:

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s